شهرستان خلیلآباد در خراسان رضوی، امروز به عنوان قطب اصلی تولید کشمش در شرق ایران شناخته میشود و جایگاه ویژهای در سبد صادرات غیرنفتی کشور دارد. این محصول که حاصل ترکیب خاک حاصلخیز منطقه و تلاش شبانهروزی باغداران است، راه خود را به بازارهای جهانی باز کرده و نام ایران را در بسیاری از بازارهای بینالمللی برجسته کرده است.
صبح مشهد- علیرغم شهرت جهانی این محصول و ارزش افزوده آن، اخیراً برخی سودجویان با هدف کسب منفعت بیشتر، اقدام به ترکیب محصول باکیفیت و اصیل خلیلآباد با کشمشهای شیرازی دانهدار کرده و آنها را با نام تجاری و برند معتبر خلیلآباد به بازار عرضه میکنند. این اقدام که نوعی دستدرازی به حقوق تولیدکنندگان و مصرفکنندگان محسوب میشود، نه تنها سود عادلانه کشاورزان زحمتکش را هدف قرار داده، بلکه اعتبار برند ملی خلیلآباد را در بازارهای جهانی به شدت تهدید میکند. کیفیت پایینتر محصول مخلوط، میتواند اعتماد مشتریان بینالمللی را سلب کرده و بازاری که طی سالها زحمت به دست آمده را در یک چشم به هم زدن تخریب کند؛ اتفاقی که جبران آن سالها زمان میبرد.
یکی صادرکننده کشمش، با هشدار نسبت به اقدامات سودجویانه برخی افراد در اختلاط کشمش شیرازی دانهدار با محصول باکیفیت و درجهیک خلیلآباد، اظهار کرد: ما امروز با یک تهدید استراتژیک علیه برند خلیلآباد روبهرو هستیم. کشمش این منطقه منحصر به فرد، بافت یکدست و استانداردهای کیفی بالا، در بازارهای هدف به عنوان یک محصول پرمیوم شناخته میشود.
ناصر محمدزاده در گفت و گوی خبری اظهار کرد: متأسفانه برخی سودجویان برای کاهش هزینههای تمام شده و رقابت ناسالم با قیمت پایینتر در بازارهای جهانی، اقدام به مخلوط کردن کشمشهای نامرغوب و دانهدار سایر مناطق با محصول خلیلآباد میکنند که این اقدام، تیشه به ریشه برند این شهرستان میزند.
محمدزاده با تأکید بر اینکه اعتبار در تجارت بینالملل کالایی دیر به دست آمده و زود از دست رفتنی است، ادامه داد: خریدار خارجی که محمولهای را به نام خلیلآباد خریداری میکند، بر اساس تجربیات پیشین و اعتماد به کیفیت ثابت این منطقه، دست به خرید میزند. وقتی او در محموله ارسالی، محصولی ناخالص و بیکیفیت مشاهده میکند، بلافاصله برند خلیلآباد را از لیست تأمینکنندگان معتبر خود حذف میکند.
وی گفت: ما در این سالها علیرغم تمامی تحریمها و مشکلات با تلاش بسیار توانستهایم نام خلیلآباد را در بازارهای کشورهای همسایه و حتی اروپا ثبت کنیم؛ اما این سودجوییهای کوتاهمدت ما را با مشکلات بسیاری مواجه میکند.
این صادرکننده کشمش، رویکرد رقابت بر اساس قیمت ارزان را یک اشتباه فاحش دانست و تصریح کرد: این تصور که میتوان با کاهش قیمت از طریق عرضه کالای بیکیفیت در بازارهای جهانی برنده شد، کاملاً غلط است. خریداران بینالمللی دقیقاً به دنبال ثبات کیفیت هستند.
خیانت به طلای سبز خراسان؛ حراج اعتبار در بازارهای جهانی
وی افزود: وقتی شما محصول خود را با جنس نامرغوب مخلوط میکنید، در واقع دارید جایگاه خود را از فروشنده یک محصول ممتاز به یک تأمین کننده کالای بیکیفیت و ارزان قیمت تنزل میدهید. این یعنی خروج از بازارهای جهانی و گرفتار شدن در بازارهای دست چندم که هیچ حاشیه سودی برای صادرکننده و کشاورز باقی نمیگذارد.
محمدزاده با اشاره به اینکه کشمش خلیلآباد به لحاظ کیفیت، قابلیت رقابت با بهترین برندهای جهانی را دارد، افزود: وقتی ما محصولی با این پتانسیل داریم، چرا باید با دست خودمان کیفیت آن را خدشهدار کنیم؟ این اقدام نه تنها ضربهای سهمگین به پیکره اقتصادی شهرستان میزند، بلکه باعث سرخوردگی باغدارانی میشود که با سختکوشی، استانداردترین روشهای خشککردن را به کار میگیرند تا محصولی پاک و بدون هسته تولید کنند. وقتی محصول نهایی آنها با کشمش بیکیفیت مخلوط میشود، در واقع تلاش کشاورز نیز نادیده گرفته شده است.
این فعال حوزه صادرات در ادامه در پاسخ به پرسشی مبنی بر راهکارهای برونرفت از این معضل گفت: ما به شدت نیازمند ورود نهادهای نظارتی به فرآیند بستهبندی و صادرات هستیم. تنها راه نجات این است که یک نشان جغرافیایی معتبر برای کشمش خلیلآباد تعریف شود و هر محمولهای که بخواهد با نام این منطقه صادر شود، باید زیر نظر کارشناسان و با تأییدیه کیفیت بستهبندی شود. هرکسی هم که بخواهد با نام خلیلآباد دست به تقلب بزند، باید با برخورد قاطع قضایی روبهرو شود.
منبع: ایسنا خراسان رضوی
