چندی پیش مراجع ای داشتم که دختر جوان ۲۰ساله ای بود به دفتر مشاوره آمده بود و گفت حدود ۶ ماهه که تو عقد هستم و شوهرم دو سه بار قهر کرده بجای اینکه علت قهر کردنشو بگه و یا بخواد بخاطر این عملش عذر خواهی کنه . هر وقت که علتشو پرسیدم اونم با آرامش که تنشی ایجاد نشه و خانواده متوجه بحثمون نشن اما ایشون همچنان بد جواب میده و بی احترامی میکنه .و باز قهر میکنه و میره ولی بعد از مدتی باز برمیگرده با همان ظاهرِ مهربان، انگار نه انگار که طوفانی به پا شده بود.
فرزانه پیرو احمدی لنگرودی- مشاور خانواده
این داستان تقریبا آشنایی است برای بسیاری از زوجهای جوان در ماههای اول ازدواج، که همانند یک «کابوس تکرار شونده» است. اما چه چیزی باعث میشود برخی مردان، «فرار» را بر «گفتگو» ترجیح دهند؟
و حالا درخواست این دختر جوان این بود (چه کنم ؟)
در این رفتار سکوت به عنوان یک سلاح انتخاب میشه .
در علم روانشناسی، این وضعیت را «دینامیکِ تعقیبگر-فاصلهگیر» مینامیم. در این الگو، یکی از زوجین برای مدیریتِ اضطرابِ درونیاش به «قهر» پناه میبرد (فرار از مواجهه) و دیگری با پیگیریِ مداوم، ناخواسته به این رفتارِ مخرب، قدرت میبخشد. نکته اینجاست ؛ این رفتار نه یک انتخاب آگاهانه برای آزار دادن،بلکه یه مکانیسم دفاعی ناکار امد برای تنظیم هیجانات است .
فرد نمیتواند با فشارِ روانیِ ناشی از بحث مقابله کند، پس سیستمِ روانیاش «گزینه سکوت» را انتخاب میکند.. در این داستان،همانطور که میبینید فرد «مهارتِ گفتوگوی بالغانه» را نیاموخته است. برای او، قهر کردن یک «پناهگاه» است؛ جایی که لازم نیست با ضعفهای خود یا انتظارات همسرش مواجه شود. اما چرا بازمیگردد؟ چون وابستگی عاطفی او پابرجاست، اما ابراز این وابستگی، در ذهن او دچار نقص است.
راهکارهایی برای شکستن این چرخه
اگر در چنین موقعیتی هستید، برای تغییر این بازیِ نابرابر، سه گام رو میتونید در نظر بگیرید .
۱:تعیین مرزهای عاطفی
وقتی قهر میکنه و یا بی احترامی میکنه یه پیام کوتاه و محترمانه بفرستید و بگویید من از اینکه در شرایطی که ناراحت هستیم ،سکوت میکنی(قهر میکنی)یا بی احترامی میکنی از این رفتارت آسیب میبینم. هر زمان که آماده بودی منطقی صحبت کنیم من آماده صحبتم .
۲:در زمان صلح کردن، رابطه را شروع به جراحی کنید ؛
در زمانی که اوضاع آرام شد درباره حل مسئله صحبت کنید ،بجای متهم کردن همدیگر و جملات خود را با ((من))شروع کنید .مثلا وقتی قهر میکنی من احساس ناامنی و تنهایی میکنم .بهتر نیست بجای سکوت و قهر فقط بگوییم به زمان نیاز داریم تا آرام شویم .
۳:خود را قربانی این نوع رفتار نکنید .
اگر این نوع رفتار را نادیده بگیرید فرد قهر کننده احساس میکند که میتواند هر بار قهر کند و با روشهای متفاوت یا روش تکراری خود باز گردد و شما همچنان آغوش گرم خود را برای او باز میکنید. شما باید به او بفهمانید که کیفیت رابطه برای شما از وجود رابطه مهمتر است .
دوران عقد ،دوران یادگیری مهارتها ی رابطه سازی است
اما اگر این چرخه با تمام تلاشهای شما همچنان تکرار شد ،مراجعه به مشاور خانواده در حوزه زوج درمانی بهترین انتخاب است .
