یک فلوشیپ ناباروری و نازایی با اشاره به شرایط واگذاری رحم اجارهای و اقدامات لازم برای آن گفت: رحم اجارهای یکی از روشهای کمک باروری است که در این فرآیند جنین حاصل از پدر و مادر ژنتیکی در رحم زن دیگری که از نظر پزشکی و روانشناسی سالم و واجد شرایط است قرار داده میشود تا دوران بارداری را طی کند.
به گزارش صبح مشهد، ملیحه عافیت در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به اندیکاسیونهای اصلی رحم جایگزین، بیان کرد: مهمترین دلیل آن فقدان رحم است که میتواند به علت عدم تشکیل و یا ناهنجاری مادرزادی رحم باشد و یا سابقه برداشت رحم به علت خونریزی، سرطان و یا سایر بیماریهای مادر باشد که سبب شده رحم نداشته باشد. از علل دیگر، رحم غیرقابل عملکردی و غیر قابل اصلاح مانند چسبندگی شدید رحمی، مشکلات و شکل غیر طبیعی و نامناسب حفره رحم است که قابل اصلاح نیست و در این رحم نمیتوانیم بارداری موفق داشته باشیم.
این متخصص زنان و زایمان در ادامه با اشاره به عللهای استفاده از رحم جایگزین، تصریح کرد: از علل دیگر بیماریهای زمینهای خود مادر است مانند بیماری قلبی شدید، بیماریهای کلیوی و کبدی پیشرفته که بارداری برای وی خطرناک میشود، همچنین برخی بیماریهای خود ایمنی و روماتولوژی هم میتواند اندیکاسیون رحم جایگزین باشد. یکی دیگر از اندیکاسیونهایی که مطرح میشود، شکست مکرر لانهگزینی است، یعنی انتقالهای ناموفق قبلی و یا سقطهای مکرر که در این موارد نسبت به موارد مطرحشده هنوز اجماع کلی وجود ندارد و ما حتماً باید ارزیابیهای کامل و بررسی را انجام داده باشیم و رحم را عامل این شکست لانهگزینی و سقط مکرر بدانیم که با رحم جایگزین بتوانیم مشکل را برای زوجین حل کنیم و برای هر فرد به صورت شخصیسازی تصمیمگیری کنیم.
دکتر عافیت با اشاره به هزینه و قیمتهای رحم اجارهای، خاطرنشان کرد: هزینه رحم جایگزین شامل چند بخش است، هزینههای آن مرتبط با هزینههای درمان آیویاف، داروها، مراقبتهای دوران بارداری، آزمایشها، زایمان و توافق مالی است که با مادر رحم جایگزین انجام میشود. این هزینهها بسته به شرایط پزشکی، تعداد دفعات درمان، شهر و محل زندگی، مرکز درمانی و توافق تعرفه متفاوت است و رقم ثابتی ندارد.
وی با بیان اینکه نگاهی که صرفاً تجاری به این مسئله باشد، میتواند مسائل اخلاقی و حقوقی ایجاد کند، اظهار کرد: یکی از مشکلات موجود، وجود واسطهها در این مسئله است که برای حل این مشکلات اگر همه مراحل را ما تحت نظارت مراکز تخصصی و به همراه مشاوره حقوقی انجام دهیم، خیلی شرایط بهتر میشود و در واقع نهادهای مسئول هم با نگاه سامانبخشی به مسئله، به مراکز ناباروری و واحدهای حقوقی میتوانند کمک کنند.
این استاد دانشگاه با اشاره به روشهای شناسایی افراد و ایجاد ارتباط بین دو گروه، گفت: بهترین و ایمنترین روش برای این مسئله، معرفی و هماهنگی از طریق مراکز معتبر ناباروری، مشاوران روانشناسی و مشاوران حقوقی است. در این مراکز وضعیت پزشکی، سلامت روان و شرایط خانوادگی مورد بررسی قرار گرفته و با اخذ قراردادهای حقوقی مناسب، شرایط را برای زوجین هموار میکنیم. متاسفانه وجود خلاءهایی در این زمینه باعث فعالیت برخی واسطههای غیررسمی در فضای مجازی شده و سبب سوء استفاده، اختلافات حقوقی و مشکلات روانی شدید شده است، بنابراین توصیه میکنیم با ایجاد نهادهای حقوقی و مناسب در مراکز ناباروری تحت نظارت نهادهای مسئول درمان، روند انجام این فرآیند از طریق مسیرهای قانونی و علمی انجام گیرد.
عافیت درباره قوانین موجود در رحم اجارهای و جنین، گفت: وجود قرارداد دقیق پیش از شروع درمان و پیش از انتقال جنین مهم است. در قرارداد باید موضوعاتی مانند مسئولیتهای مالی، تفکیک و مشخص کردن نحوه ارائه به مادر رحم جایگزین، نحوه پیگیری مراقبتهای بارداری، تصمیمگیریهای پزشکی و شرایط احتمالی بروز اختلافات مشخص و راهکار حقوقی آن تعیین شود. از نظر پزشکی باید توجه داشته باشیم که مانند هر بارداری دیگر، احتمال بروز عوارض برای جنین مانند سقط، زایمان زودرس و سایر مشکلات و همچنین برای مادر رحم جایگزین عوارضی مانند فشار خون و دیابت بارداری ممکن است وجود داشته باشد و هیچ پزشک و مرکز درمانی نمیتواند تولد یک نوزاد سالم را صددرصد تضمین کرده و در صورت بروز اختلافات، این موضوع باید از طریق مراجع قانونی و بر اساس قرارداد قابل پیگیری باشد.
وی با بیان توصیههایی به افرادی که اقدام به رحم جایگزین میکنند، اضافه کرد: توصیه اصلی این است که این تصمیم باید با آگاهی کامل، مشاوره تخصصی و بدون شتابزدگی انجام شود و زوجین باید علاوه بر بررسی سلامت پزشکی از نظر روانشناسی و حقوقی نیز مشاوره دریافت کرده و آگاهی کامل داشته باشند و این فرآیند در مراکز معتبر انجام خواهد شد. رحم جایگزین صرفاً فرآیند درمانی نیست، بلکه موضوع چند بُعدی شامل جنبههای پزشکی، اخلاقی، روانی، حقوقی و مالی است که نیاز به یک مدیریت دقیق دارد.
