سال گذشته حدود *۸۷ هزار و ۵۰۰ نفر* هزینه حج تمتع را پرداخت کردند که حدود *۳۰ هزار نفر* از آنان به دلیل شرایط جنگی موفق به اعزام شدند. در میان این افراد، گروهی شخصاً از سفر منصرف شدند؛ اما گروهی دیگر *آماده اعزام بودند و هیچ انصرافی نداده بودند*، ولی به دلیل شرایط پیش‌آمده امکان اعزام آنان فراهم نشد.
پس از چند ماه، وجه پرداختی این زائران به آنان بازگردانده شد؛ اما در این فاصله، ارزش پول به‌شدت کاهش یافته بود. بسیاری از زائران برای تأمین هزینه حج، طلا و دارایی‌های خود را فروخته بودند. به گفته برخی، طلای خود را حدود *گرمی ۱۰ میلیون تومان* فروخته بودند، اما هنگام بازگشت وجه، قیمت آن به حدود *۱۷/۵ میلیون تومان* رسیده بود و امروز نیز بسیار بالاتر است.
بنابراین *اصل پول بازگشته است، اما قدرت خرید آن بازنگشته است.*
از منظر موازین عدالت اسلامی و با توجه به *قاعده لاضرر*، رعایت حق مردم اقتضا می‌کند خسارتی که بدون تقصیر آنان و در اثر یک حادثه فوق‌العاده بر آنان تحمیل شده، در سیاست جبرانی دولت مورد توجه قرار گیرد.
البته این موضوع *نقد سازمان حج و زیارت نیست.* جنگ و شرایط ناشی از آن خارج از اختیار سازمان و زائران بوده و سازمان نیز مطابق قرارداد، در برابر حوادث خارج از اختیار خود مسئولیتی ندارد.
اما پرسش اینجاست:
*آیا عادلانه است هزینه مالی یک حادثه ملی، بر دوش زائری قرار گیرد که نه از سفر انصراف داده، نه جنگ را ایجاد کرده و نه نقشی در افزایش هزینه‌های حج داشته است؟*
این زائران خواهان امتیاز یا کمک بلاعوض نیستند؛ *خواسته آنان حفظ ارزش پرداختی سال گذشته و امکان انجام حج است.*
پیشنهاد مشخص این است که *دولت و هیئت وزیران سازوکاری برای حفظ ارزش پرداختی زائران واجد شرایط حج ۱۴۰۵ تصویب کنند*؛ به‌گونه‌ای که مبلغ پرداختی آنان با لحاظ نرخ ارز مبنای حج همان سال، به عنوان *اعتبار قطعی برای حج بعدی* آنان منظور شود و مابه‌التفاوت ناشی از تغییرات ارزی از محل حمایت دولت تأمین گردد.
در این صورت، سازمان حج و زیارت می‌تواند مجری این تصمیم و مدافع حقوق زائران باشد و بار مالی آن نیز بر دوش سازمان قرار نگیرد.
*زائران حج ۱۴۰۵ نباید علاوه بر محرومیت از حج، هزینه کاهش ارزش دارایی خود را نیز بپردازند.*
*دولت می‌تواند با یک تصمیم عادلانه، اجازه ندهد هزینه یک حادثه خارج از اراده مردم، بر دوش همین مردم باقی بماند.*
*حج ۱۴۰۵ این زائران نباید سوخته تلقی شود؛ ارزش پرداخت آنان باید برای حج بعدی حفظ شود.*
*رسول کریمی*
