رئیس اداره اطلاعرسانی و رسانه حرم مطهر امام رضا (ع) با اشاره به برنامههای این مجموعه برای توسعه خدمات هوشمند گفت: آستان قدس رضوی با هدف تسهیل دسترسی زائران به خدمات مختلف، توسعه سامانههای دیجیتال، استفاده از هوش مصنوعی و ایجاد بسترهای یکپارچه خدمترسانی را در دستور کار قرار داده است.
به گزارش صبح مشهد، حجتالاسلام والمسلمین مسلم هوشنگی در گفتوگو با خبرنگاران، با اشاره به روند توسعه نرمافزار «نسیم رضوان» طی سالهای اخیر، اظهار کرد: این نرمافزار از یک اپلیکیشن با خدمات محدود، به بستری جامع برای ارائه خدمات دیجیتال آستان قدس رضوی تبدیل شده است. بررسی آمار ۶ ماهه نخست سال جاری حاکی از آن است که مجموع نصبهای این اپلیکیشن از مرز ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار گذشته و بخش قابل توجهی از کاربران آن را استفادهکنندگان نسخه اندرویدی تشکیل میدهند. همچنین نسخه وب این سامانه نیز توانسته مخاطبان گستردهای را جذب کند و در کنار اپلیکیشن، خدمات متنوعی را در اختیار زائران قرار دهد.
رئیس اداره اطلاعرسانی و رسانه حرم مطهر امام رضا(ع) با اشاره به میزان استقبال کاربران از این سامانه، گفت: در حال حاضر به طور میانگین روزانه حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر از خدمات «نسیم رضوان» استفاده میکنند. همچنین طی ۶ ماه گذشته بیش از ۱۲۰ میلیون زیارت مجازی از طریق این نرمافزار انجام شده که نشاندهنده استقبال گسترده مخاطبان از خدمات غیرحضوری حرم مطهر رضوی است. علاوه بر این، آمارها بیانگر آن است که کاربران به طور متوسط ماهانه حدود ۷۵ میلیون صفحه از قرآن کریم را در این اپلیکیشن مشاهده میکنند؛ موضوعی که نشان میدهد خدمات فرهنگی و مذهبی ارائهشده در این بستر، سهم قابل توجهی از مراجعه کاربران را به خود اختصاص داده است.
هوشنگی با اشاره به روند توسعه خدمات این نرمافزار، تصریح کرد: زمانی که «نسیم رضوان» فعالیت خود را آغاز کرد، تنها حدود ۱۰ خدمت در اختیار کاربران قرار داشت و تعداد نصب آن نیز به حدود ۳۰۰ هزار مورد میرسید، اما امروز این سامانه به بستری تبدیل شده است که بیش از ۶۰ خدمت مختلف را به زائران و مجاوران ارائه میدهد. این رشد حاصل توسعه مستمر زیرساختهای فنی و همچنین شناسایی نیازهای جدید مخاطبان بوده است.
وی ادامه داد: در سالهای ابتدایی، بیشترین مراجعه کاربران به بخش مهمانسرا اختصاص داشت و بسیاری از مخاطبان برای استفاده از این خدمت، اپلیکیشن را نصب میکردند، اما اکنون الگوی استفاده کاربران تغییر کرده و خدماتی مانند قرآن کریم، زیارت مجازی، سیمای رضوی و سایر بخشهای فرهنگی و معنوی در صدر خدمات پرکاربرد قرار گرفتهاند. این تغییر نشان میدهد کاربران علاوه بر خدمات اجرایی، از ظرفیتهای محتوایی و فرهنگی این سامانه نیز استقبال کردهاند و بهرهگیری از ابزارهای دیجیتال در حوزه معارف دینی روزبهروز در حال افزایش است.
قرآن کریم و زیارت مجازی در صدر خدمات پرمراجعه
رئیس اداره اطلاعرسانی و رسانه حرم مطهر امام رضا (ع) با اشاره به خدمات پرمراجعه این اپلیکیشن، توضیح داد: در حال حاضر بخشهایی مانند قرآن کریم، زیارت مجازی، سیمای رضوی، مفاتیح و خدمات ویژه بینالملل از جمله قسمتهایی هستند که بیشترین میزان مراجعه کاربران را به خود اختصاص دادهاند. همچنین در بخش بینالملل، امکاناتی نظیر پاسخگویی به پرسشهای دینی، خدمات کاروان، قرآن کریم و مفاتیح همراه با ترجمه برای مخاطبان غیرایرانی پیشبینی شده است تا دسترسی علاقهمندان خارج از کشور به خدمات حرم مطهر نیز تسهیل شود.
هوشنگی با اشاره به برخی محدودیتهای موجود در ارائه خدمات بینالمللی، اظهار کرد: اگرچه بخشهایی مانند نذورات و مهمانسرا نیز در این سامانه فعال هستند، اما به دلیل محدودیتهای مربوط به پرداختهای بینالمللی، توسعه برخی خدمات برای کاربران خارج از کشور با چالشهایی همراه است. با این حال، برنامهریزی برای ایجاد زیرساختهای مالی مناسب در این حوزه در دستور کار قرار گرفته تا امکان بهرهمندی کاربران بینالمللی از خدمات بیشتری فراهم شود.
وی با اشاره به برنامههای توسعهای آستان قدس رضوی در حوزه خدمات هوشمند، بیان کرد: یکی از مهمترین اهداف دنبالشده در این مجموعه، ایجاد بستری یکپارچه برای ارائه تمامی خدمات مورد نیاز زائران و خادمان است؛ به گونهای که افراد بتوانند بدون مراجعه به سامانههای متعدد، خدمات مختلف را از طریق یک درگاه واحد دریافت کنند؛ خدماتی مانند درخواست ویلچر، ثبتنام در بخشهای مختلف، پیگیری امور گمشدگان و سایر خدمات رفاهی و فرهنگی به تدریج در قالب یک سامانه جامع در اختیار مخاطبان قرار خواهد گرفت.
رئیس اداره اطلاعرسانی و رسانه حرم مطهر امام رضا(ع) اضافه کرد: یکپارچهسازی خدمات تنها به معنای تجمیع امکانات در یک نرمافزار نیست، بلکه زمینه تحلیل دقیقتر اطلاعات و شناخت بهتر نیازهای زائران را نیز فراهم میکند. بر همین اساس، دادههای مربوط به استفاده از خدمات مختلف از جمله کبوترانه، ویلچر، نذورات، ثبتنامها و سایر سرویسها در یک بستر متمرکز جمعآوری خواهد شد تا مدیران بتوانند با تحلیل این اطلاعات، برنامهریزی دقیقتری برای ارتقا کیفیت خدمترسانی، اجرا طرحهای تشویقی و افزایش رضایتمندی زائران انجام دهند.
ادغام «نسیم رضوان» و «رضوان» در یک اپلیکیشن جامع
هوشنگی با اشاره به ادغام دو نرمافزار «نسیم رضوان» و «رضوان» در آینده نزدیک، خاطرنشان کرد: بر اساس برنامهریزی انجام شده، این دو سامانه در قالب یک اپلیکیشن جامع فعالیت خواهند کرد تا تمامی خدمات دیجیتال آستان قدس رضوی از طریق یک پنجره واحد در اختیار کاربران قرار گیرد. این اقدام یکی از مهمترین گامها در مسیر تحول دیجیتال آستان قدس رضوی است و با اجرای این طرح، هزاران خدمت در بستری منسجم و هوشمند ارائه خواهد شد و دسترسی کاربران به خدمات مختلف آسانتر از گذشته میشود.
هوشنگی ادامه داد: در قالب این اپلیکیشن جامع، خدمات بخشهای مختلف آستان قدس رضوی از جمله حوزههای اداری، فرهنگی، بنیاد کرامت و دیگر مجموعههای وابسته نیز در کنار یکدیگر ارائه خواهند شد تا کاربران برای دریافت خدمات مختلف نیازی به مراجعه به سامانههای جداگانه نداشته باشند. تجمیع این خدمات علاوه بر افزایش سهولت دسترسی، امکان مدیریت بهتر اطلاعات و بهبود فرآیندهای خدمترسانی را نیز فراهم خواهد کرد.
هوش مصنوعی در خدمت ارتقاء کیفیت خدمات زائران
وی با اشاره به نقش فناوریهای نوین در آینده این سامانه، اظهار کرد: اطلاعات تولید شده در بستر خدمات دیجیتال از ارزش بالایی برخوردار است و استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای تحلیل این دادهها میتواند به تصمیمگیری دقیقتر مدیران و ارتقاء مستمر کیفیت خدمات منجر شود. بهرهگیری از ظرفیتهای هوش مصنوعی یکی از محورهای اصلی توسعه خدمات الکترونیکی آستان قدس رضوی در سالهای آینده خواهد بود.
رئیس اداره اطلاعرسانی و رسانه حرم مطهر امام رضا(ع) به نقش خادمیاران در توسعه و پشتیبانی اپلیکیشن «نسیم رضوان» اشاره و اظهار کرد: از ابتدای شکلگیری این سامانه تاکنون، خادمیاران در بخشهای مختلفی ازجمله تحلیل نیازها، طراحی فرآیندها، تولید محتوا، توسعه نرمافزار، پشتیبانی فنی و معرفی خدمات به زائران نقش موثری ایفا کردهاند. این همکاری سبب شده است تا روند توسعه اپلیکیشن با شناخت دقیقتری از نیازهای مخاطبان دنبال شود و بسیاری از خدمات بر اساس بازخوردهای دریافتی طراحی یا تکمیل شوند.
وی اضافه کرد: علاوه بر فعالیت تیمهای تخصصی در حوزه توسعه نرمافزار، خادمیاران در معرفی اپلیکیشن به زائران، راهنمایی برای نصب و استفاده از خدمات و همچنین پاسخگویی به مشکلات اولیه کاربران نیز مشارکت دارند؛ موضوعی که در افزایش تعداد نصب و استقبال از این سامانه نقش قابل توجهی داشته است. همچنین گروههای پشتیبانی به صورت مستمر عملکرد نرمافزار را پایش میکنند تا در صورت بروز هرگونه اختلال، مشکلات در کوتاهترین زمان ممکن برطرف شود.
گسترش کیوسکهای هوشمند در حرم مطهر رضوی
هوشنگی با اشاره به توسعه زیرساختهای اطلاعرسانی در حرم مطهر رضوی، گفت: همزمان با گسترش خدمات نرمافزاری، تعداد کیوسکهای هوشمند اطلاعرسانی و خدماترسانی نیز افزایش خواهد یافت. این کیوسکها که در نقاط مختلف حرم مستقر شدهاند، علاوه بر ارائه اطلاعات مورد نیاز زائران، امکان ثبتنام برخی خدمات را نیز فراهم میکنند و بر اساس برنامهریزی انجام شده، تعداد آنها در آینده نزدیک به ۵۰ دستگاه خواهد رسید.
وی اضافه کرد: بخشی از خدمات جدید این کیوسکها با استفاده از فناوری هوش مصنوعی ارائه خواهد شد تا زائرانی که به تلفن همراه هوشمند دسترسی ندارند نیز بتوانند تنها با وارد کردن اطلاعات هویتی، خدمات مورد نیاز خود را به صورت غیرحضوری دریافت کنند. این اقدام با هدف تسهیل دسترسی همه زائران به خدمات دیجیتال و کاهش مراجعات حضوری طراحی شده است.
رئیس اداره اطلاعرسانی و رسانه حرم مطهر امام رضا (ع) با اشاره به اجرای پروژههای جدید مبتنی بر فناوریهای نوین، اظهار کرد: توسعه پاسخگویی هوشمند به پرسشهای دینی، راهنمای هوشمند زائر، مسیریابی در محدوده حرم، طراحی سامانههای ویژه افراد دارای معلولیت و کاربران ویلچر، دستبندهای هوشمند ویژه کودکان، مترجم همزمان، تبدیل متن به صوت و توسعه دستیارهای هوشمند ازجمله طرحهایی است که در قالب بیش از ۲۰ پروژه فناورانه در دستور کار آستان قدس رضوی قرار دارد. هدف نهایی این برنامهها، ارتقاء کیفیت خدمات، تسهیل حضور زائران و بهرهگیری هرچه بیشتر از ظرفیت فناوریهای نوین برای بهبود تجربه زیارت در حرم مطهر امام رضا(ع) است.
منبع: ایسنا خراسان رضوی
