در روزهایی که صدای شستوشو از خانهها بلند است و بوی پاکی در هوای اسفند پیچیده، خاک تشنه خراسان رضوی بیش از هر زمان دیگری فریاد بیآبی سر میدهد.
صبح مشهد- سنت دیرینه خانهتکانی، این نماد طراوت پیش از نوروز، امسال چهرهای دیگر به خود گرفته است؛ چهرهای نگران کننده و پرهزینه برای زمین. زمانی که میلیونها لیتر آب در چند روز مصرف میشود، سفرههای زیرزمینی در سکوت فرو میروند و ناتوان از جبران، رمق خود را از دست میدهند.
در حالی که مردم به امید سالی تازه حیاطها، فرشها و دیوارها را میشویند، مخازن شهری در بسیاری از نقاط خراسان رضوی از نفس افتادهاند. نمودارهای مصرف آب نشان میدهد در روزهای پایانی اسفند، میزان برداشت از شبکه تا دو برابر روزهای عادی افزایش پیدا میکند؛ یعنی پمپاژ بیشتر از ظرفیت، فشار کمتر در شیرهای خانگی و تهی شدن بیرحمانه منابعی که سالها طول میکشد تا دوباره پر شوند.
یک پژوهشگر آب در خراسان رضوی گفت: بحران آب در خراسان رضوی دیگر فقط یک هشدار مدیریتی نیست، بلکه نشانهای از تغییر عمیق در رفتار اجتماعی ماست.
زمین زیر پایمان پژمردهتر از آن است که توان تحمل اسرافهای روزمره را داشته باشد. هر بار که شیر آب برای چند دقیقه بیهوده باز میماند، چندین لیتر از ذخیرهای کاسته میشود که به سختی از عمق صدها متر استخراج میگردد. هر ظرفی که با جریان آزاد آب شسته میشود، در واقع بخشی از امید آینده فرزندان این خاک را میشوید و از بین میبرد.
محمد کاظمی در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: سفرههای زیرزمینی در تمامی شهرها و دشتهای خراسان رضوی، اکنون در وضعیت قرمز قرار دارند. سالها کاهش بارندگی، برداشت بیرویه چاهها و الگوی نادرست مصرف، سبب شده سطح آب در برخی نقاط تا چند متر افت کند. این یعنی زمین دیگر زنده نیست؛ نفسش به شماره افتاده و هر قطرهای که از دست میرود شاید تا دهها سال به آن بازنگردد.
وی با اشاره به نزدیک شدن به روزهای پایانی سال و فرا رسیدن نوروز، خاطرنشان کرد: اگر بوی تمیزی خانهها با بوی خشکی خاک آمیخته شود، جشن تازگی معنای خود را از دست میدهد. خانهتکانی بدون آگاهی، دیگر پاکی نیست، بلکه نشانهای از بیتوجهی به بزرگترین منبع حیات است. اسفند، باید ماه بیداری از خواب غفلت مصرف باشد، نه ماه مسابقه در شستوشو.
امسال، اگر قرار است خانه را نو کنیم، بهتر است نگاهمان به آب را نیز نو کنیم؛ شاید وقت آن رسیده سنتها را با احترام به طبیعت پیوند دهیم. زمین از ما نجابت خواسته است، نه بیرحمی در مصرف آب. افراط در نظافت، تمیزی نمیآورد؛ تشنگی میآورد و وقتی سفرههای زیرزمینی خشک شوند، هیچ فرش تمیزی نمیتواند غبار عطش را از هوای شهر بزداید.
این پژوهشگر آب با بیان اینکه آمارهای شرکت آب و فاضلاب استان نشان میدهد که در اسفندماه، مصرف آب در شهرهای خراسان رضوی حدود ۳۰ تا ۴۵ درصد نسبت به ماههای سرد سال افزایش پیدا میکند، اظهار کرد: این جهش ناگهانی مصرف عمدتاً ناشی از شستوشوهای گسترده خانگی، قالیشوییهای غیرمجاز، شستوشوی خودروها در حیاط منازل و باز بودن شیر آب در هنگام نظافت است.
منبع: ایسنا خراسان رضوی
