عباس مرادیان مقدم؛ کارشناس و پژوهشگر مسائل سیاسی ، استاد دانشگاه ، عضو شورای “شریان “خراسان رضوی
صبح مشهد- در نیمه دوم دهه پنجاه از بنیانگذار انقلاب اسلامی با عنوان «امام امت» یاد میشد. نگاهی به پوسترهای آن امام راحل در آن سالها بیاندازید. در بسیاری از سخنرانیها و خطابهها این عنوان به ایشان اطلاق میشد. چرا این عنوان دیگر مورد استفاده قرار نگرفت؟ شاید پاسخ را باید در تعریف دو کلمه ملت و امت باید جستجو کنیم. ملت، مجموعهای از انسانها هستند که صرفاً دور هم جمع شدهاند و برای اینکه یک همزیستی مسالمتآمیزی را تجربه کنند، مجموعهای از هنجارها و ساز و کارها را تنظیم و وضع کردهاند ولی لزوماً این جمع هدف و مسیر مشترکی ندارند.
امت، به مجموعهاى از انسانها اطلاق مىگردد که هدف و مقصد، واحدى آنان را گرد هم جمع نموده باشد. مرز میان امتها مرزى عقیدتى است. همه آنان که بر محور توحید، نبوت و معاد متمرکز گشتهاند، امت واحده اسلامى را تشکیل مىدهند و از نظر اسلام امت مهمترین ملاک تقسیم بندى جوامع بشرى است. اگر مفهوم ملت از مناسبات جمعی و عرفی شکل گرفته، مفهوم امت، ریشه در نگرش و باورهای دینی دارد. این مفهوم برای اولین بار در بستر حکومت نبوی در مدینه در پیماننامه معروف به «صحیفه النبی» در عرصه سیاسی اسلامی مطرح شد.
در قرآن، امت فارغ از تصور سیاسی و بر مبنای ایمان به خداوند یکتا برساخته میشود. این مفهوم با هجرت پیامبر از مکه به مدینه و ایجاد حکومت، کاربردی سیاسی به خود گرفت. امام خمینی به عنوان ارائهدهنده و تبیینکننده مفهوم ولایت فقیه نگاهی امامت محورانه دارد. نگاهی که در دوران مبارزات ایشان و روزگار پیروزی انقلاب اسلامی و قوام گرفتن نظام مقدس جمهوری اسلامی مشهود بود. شاید وقوع تحرکات ضد انقلاب و جنگ تحمیلی و لزوم وحدت در تقابل با دشمنان داخلی و خارجی مانع تبیین گسترده مفهوم «امام امت» بود.
در عصر امام شهید، شاهد خضوع و فروتنی آن بزرگوار در اطلاق عنوان امام به ایشان بودیم. بسیاری از ولایتمداران از تعبیر امام خامنهای استفاده میکردند، ولی بودند افرادی که باور داشتند این تعبیر فقط باید برای امام کبیر مطرح شود. جفای ایشان به قائد شهید فراموش ناشدنی است. همگان میدانیم که در سه اصل از قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اشاره شده که رهبری جامعه، امام جامعه است. امید در عصر سومین رهبر جمهوری اسلامی شاهد توجه به مفهوم امت باشیم. برای هر امت، امام پرچمدار و پیشوای طی طریق برای نیل به هدف مشترک است.
نیل به اهداف انقلاب اسلامی و تلاش برای تعالی جمهوری اسلامی و موفقیت در مسیر مبارزه با ناکثین، قاسطین و مارقین نیازمند امام است. با حضور امام امت، جامعه هیچگاه بیهدف نمیماند. امروز حضرت آیت الله العظمی امام سید مجتبی حسینی خامنهای، امام امت است. بایسته است نحلههای فکری وفادار به انقلاب یار و یاور این علمدار عرصه مبارزه با تحجر، نفاق، استکبار و صهیونیزم باشند. امت واحده هستیم که تحت راهبری امام امت، طی طریق میکنیم. این شهید زنده، این فرزند شهید، این رزمنده حکیم، این بصیر فقیه، این صالح خلف صالح، امام ما در مسیر تعالی است.
