مهدی آیتی، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، با آسیبشناسی ریشههای تاریخی «فقدان کار گروهی» در ایران، تشکیل فوری «شورای ملی» متشکل از نخبگان و روشنفکران را «از آب و نان واجبتر» دانست و هشدار داد: «اگر هسته سخت روشنفکری شکل نگیرد، در بحرانهای پیش رو، بیگانگان و جریانات انحرافی برای ایران خوابهای بد دیدهاند.»
به گزارش صبح مشهد، مهدی آیتی در گفتوگویی تفصیلی با خبرنگار ما، عقبماندگی تاریخی کار جمعی در ایران را ریشه بسیاری از ناکارآمدیهای سیاسی و اقتصادی دانست و با اشاره به تجربه شخصی خود در احزاب، گفت: «در ایران حزب واقعی نداریم. سعید حجاریان میگوید هر حزبی را در فولکسواگن میشود جا داد. احزاب ما به پنج، شش نفر ختم میشوند و خانوادگی اداره میشوند.»
آیتی با اشاره به سهم ناچیز سهدرصدی بخش تعاونی در اقتصاد ایران، افزود: «اکثر تعاونیهای ما به شکایت و دادگاه کشیده شدند. علت آن است که در ایران کار جمعی به محض ورود افراد غیرخانواده به اختلاف میخورد.»
وی ورزش کشتی و کارآفرینان بزرگی چون خیامیها را نمونه موفق «کار تکی» دانست و تأکید کرد که حتی شرکتهای بزرگ نیز به دلیل عدم تابآوری جمعی، یا منحل شدهاند یا خانوادگی باقی ماندهاند.
روشنفکران؛ از فردگرایی تا ناتوانی در ائتلاف
به گفته این نماینده سابق، ضعف کار گروهی در بدنه روشنفکری ایران بحرانیتر است: «ما در داخل و خارج از کشور چهرههای درخشان فلسفه، جامعهشناسی و علوم سیاسی داریم، اما با هم کار نمیکنند و همدیگر را قبول ندارند. کتاب جمعی یا مانیفست مشترک برای نجات ایران در پنجاه سال اخیر تقریباً وجود نداشته است.»
او حداکثر همافزایی روشنفکران را به امضای بیانیههای چندصدنفره محدود دانست و آن را «نمادین و ناکافی» توصیف کرد.
خطر تکیه بر «یک نفر» در برابر تهدیدات خارجی
آیتی با اشاره به تحرکات برخی گروهکهای سلطنتطلب و همراهی آنها با پرچم اسرائیل، گفت: «ما نمیتوانیم لیدری جبهه سیاسی-اجتماعی ایران را به یک نفر مثل رضا پهلوی بسپاریم که با نتانیاهو دست میدهد و کنار دیوار ندبه عبادت میکند. آنها نماینده همه مردم نیستند و پرچم شیر و خورشید را کنار پرچم اسرائیل میبرند؛ این برای ملت ایران سرافکندگی است.»
وی تأکید کرد: «برخی گروهکهای خارجنشین که از سوی صهیونیستها و آمریکاییها آموزش نظامی میبینند، آشکارا تهدید به قتل عام کردهاند و میگویند هرکس عمامه بر سر دارد باید کشته شود. این انحراف فکری بسیار خطرناک است و تنها یک شورای ملی مرکب از نخبگان میتواند با آن مقابله کند.»
شورای ملی؛ جایگزین احزاب ناکارآمد
این فعال سیاسی با اشاره به عدم اجرای اصل ۲۷ قانون اساسی (حق تجمعات) پس از پنج دهه، پیشنهاد داد: «اگر حاکمیت اجازه ثبت رسمی شورای ملی را ندهد، میتوان آن را در فضای مجازی و با راهبری ایرانیان خارج از کشور ایجاد کرد. این شورا میتواند فراخوان عمومی دهد، مطالبه اجرای اصل ۵۹ (رفراندوم) را به یک خواست فراگیر تبدیل کند و در برابر توطئههای تجزیهطلبانه بایستد.»
آیتی با استناد به سخنان امام خمینی و آیتالله خامنهای که «اگر ملت ما را نخواهد، ما باید کنار برویم» افزود: «مشروعیت حکومت به خواست مردم است. پنجاه سال از انقلاب گذشته و هنوز همهپرسی درباره اصول بنیادین برگزار نشده است. شورای ملی میتواند این مطالبه را به مرحله فشار عمومی برساند، همانگونه که نلسون ماندلا سی سال مبارزه کرد تا آفریقای جنوبی نجات یافت.»
شجاعت از دست رفته؛ نیاز به «میانداران»
آیتی با صداقت به کاهش شهامت در میان نسل خود اذعان کرد: «من که در ۲۰ سالگی در انقلاب ۵۷ همه جا بودم، امروز آن شجاعت را ندارم. کف خیابان جوانهای ما هستند. اما هنوز میاندارانی در میان روشنفکران وجود دارند که میتوانند یکییکی افراد را دعوت و این شورا را راهاندازی کنند. فناوری فضای مجازی این امکان را داده که کاری قانونی و کمخطر انجام شود.»
سخن پایانی؛ دعا برای ایران
وی در پایان با ابراز نگرانی از آینده کشور گفت: «خطر جنگ، تجزیه و هرجومرج ایران را تهدید میکند. اگر جنگی رخ دهد، منابع انسانی و اقتصادی ما برای صدها سال نابود میشود. برخی ناآگاهانه از تهدید ترامپ و اسرائیل خوشحال میشوند، اما ما باید دعا کنیم ایران به وسیله عزم ملی و خرد جمعی از این بلیات حفظ شود.»
آیتی تأکید کرد که تنها راه عبور از بحرانهای پیش رو، «تشکیل فوری یک جبهه بزرگ ملی» است تا بیگانگان نتوانند برای سرنوشت ایران تصمیم بگیرند.
